Οι Βόρειοι πυροβολούν την αρχή της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων
Το καυτό ζήτημα, σήμερα στο τραπέζι του Συμβουλίου Υπουργών Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ
Όταν μία από τις βασικές αρχές της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς απειλείται, τα θεμέλια του σαθρού ευρωπαϊκού οικοδομήματος τρίζουν για τα καλά. Η ελεύθερη κυκλοφορία των εργαζομένων, θεμελιώδης αρχή των Ιδρυτικών Ευρωπαϊκών Συνθηκών, έχει μπει στο στόχαστρο Ολλανδών, Βρετανών και Σουηδών, αλλά και Γερμανών, που ασκούν συντονισμένες πιέσεις σε Ευρωπαϊκή Επιτροπή και Κοινοβούλιο, προκειμένου να θεσπιστούν περιορισμοί στην ελευθερία κίνησης εργαζομένων από τις χώρες της Ανατολικής και Νότιας Ευρώπης προς τις χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά.
Το ζήτημα συζητείται στη Συμβούλιο των Υπουργών Εσωτερικών Υποθέσεων,όπου η αρμόδια Επίτροπος θα παρουσιάσει την Ενδιάμεση Έκθεση της Επιτροπής αναφορικά με την εφαρμογή από τα κράτη-μέλη της οδηγίας 2004 /38/ΕΚ σχετικά με το δικαίωμα των ελεύθερης κυκλοφορίας και διαμονής των πολιτών της ΕΕ.
Πρωτοστάτης στην καμπάνια του «φόβου» είναι ο Ολλανδός Υπουργός Εργασίας κ. Λόντεβικ Ασχερ , που στις 19 Αυγούστου 2013, σε δήλωσή του στην εφημερίδα De Volkskrant, έκανε ευθαρσώς λόγο για την ανάγκη επιβολής φραγμών στις ελεύθερες ροές των εργασιακών ροών στην Ευρώπη, κατ’ αναλογία με τον περίφημο «Πορτοκαλί Κώδικα» (Code Orange), που μπαίνει σε ισχύ όταν το νερό των ποταμών στις Κάτω Χώρες φτάνει σε υψηλό επίπεδο. Το ολλανδο-βρετανικό λόμπι έφτασε μάλιστα στο σημείο να προτείνει την επιβολή ποινών σε όσες επιχειρήσεις προχωρούν σε «εισαγωγές» εργαζομένων από τα νέα και φτωχότερα κράτη-μέλη της ΕΕ, ενώ φήμες λένε ότι η αρμόδια Επίτροπος Σεσίλια Μάλμστρομ έχει γίνει αποδέκτης ανάλογων νομοθετικών προτάσεων.
Ενδεικτικές του κλίματος ρατσισμού και ξενοφοβίας που καλλιεργείται, στο ανώτερο μάλιστα δυνατό πολιτικό επίπεδο, είναι οι δηλώσεις του Βρετανού πρωθυπουργού, David Cameron, που τον Ιούλιο του 2012 δήλωσε με κάθε επισημότητα ότι η βρετανική κυβέρνηση είναι έτοιμη να κλείσει τα σύνορα της στους Έλληνες πολίτες, αν η Ελλάδα μείνει εκτός ζώνης ευρώ.
Αφορμή για τον πανικό των ευρωπαίων «εταίρων» είναι η επικείμενη άρση, από 1-1-2014 και των τελευταίων περιορισμών στην μετακίνηση Βούλγαρων και Ρουμάνων στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας. Σχετικό άρθρο του EUobserver αναφέρει ότι οι φόβοι των Βορείων για μαζική μετανάστευση από την Πολωνία έχουν διαψευστεί, ενώ τα νούμερα που διακινούνται -σε μία οργανωμένη εκστρατεία παραπληροφόρησης -για μελλοντικές μεταναστευτικές ροές από Ρουμανία και Βουλγαρία είναι δέκα φορές πάνω από τα πραγματικά.
Τα επιχειρήματα της σχετικής προπαγάνδας είναι γνωστά: υπερφόρτωση του κράτους πρόνοιας των χωρών υποδοχής, μισθολογικό ντάμπινγκ και κάλυψη θέσεων εργασίας, που σε άλλη περίπτωση θα κάλυπτε το εγχώριο εργατικό δυναμικό, φόβοι για αύξηση της εγκληματικότητας από τη μαζική εισροή …φτωχοδιαβόλων από την Ανατολική και Νότια Ευρώπη . Οι Ολλανδοί πάνω στο ξενοφοβικό τους οίστρο σχεδιάζουν μάλιστα να αναγκάσουν κάθε μη Ολλανδό Ευρωπαίο πολίτη που επιθυμεί να διαμείνει στη χώρα τους σε υπογραφή «συμφώνου καλού πολίτη», όπου θα πιστοποιούνται τα φιλοολλανδικά φρονήματα του νεοεισερχόμενου στη χώρα!
Αποκρύπτεται βέβαια από τη σχετική κουβέντα ότι οι χώρες του Ευρωπαϊκού Βορρά έχουν ωφεληθεί πολλαπλώς από την κρίση στις ευκαιρίες απασχόλησης στις χώρες του χειμαζόμενου Νότου, αποσπώντας ειδικευμένο εργατικό δυναμικό με υψηλή μόρφωση , (το περίφημο brain drain) κυρίως από την Ισπανία την Ελλάδα και την Ιταλία.
Ποσοστιαία Κατανομή κατά εκπαιδευτικό επίπεδο των μετακινούμενου εργατικού δυναμικού κατά εθνικότητα (Ισπανία-Ελλάδα –Ιταλία)
Πηγή: European Employment Observatory: Geographical labour mobility in the context of crisis , June 2013.
Πολλές έρευνες έχουν επίσης καταδείξει ότι οι εργαζόμενοι από τις χώρες στις Ανατολικής Ευρώπης είναι κατά μέσο όρο, υψηλότερης μόρφωσης από τους αντίστοιχους εργαζόμενους στις χώρες υποδοχής, πληρώνονται λιγότερο και καταλαμβάνουν θέσεις εργασίας κατώτερες των δεξιοτήτων τους.
Η συζήτηση για τον έλεγχο των ροών του εργατικού δυναμικού εντός Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι εξόχως πολιτική. Από τη μία θέτει σε ευθεία αμφισβήτηση μία από τις θεμελιώδεις αρχές της ενιαίας αγοράς, αφού ακόμα και με όρους νεοφιλελεύθερης ανάλυσης, η κινητικότητα της εργασίας σε μία ενιαία οικονομική ζώνη αποτελεί βασικό μηχανισμό εξισορρόπησης των ανισορροπιών και σύγκλισης των διαρθρωτικών ανισοτήτων στις αγορές εργασίας. Από την άλλη, είναι μία ακόμη όψη της του ξενοφοβικής και ρατσιστικής Ευρώπης, που αναπαράγει και εκτρέφει στερεότυπα Ανατολής-Δύσης και Βορρά-Νότου που οδηγούν σε αμυντικές πολιτικές και ακροδεξιές ρητορείες και τελικά σε βαθειά ρήγματα ανάμεσα στους λαούς.
Η απάντηση της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις νέες προκλήσεις είναι ενδεικτική. Σε ένα περιβάλλον συνεχιζόμενης ύφεσης και δραματικής αύξησης της ανεργίας και ειδικότερα της ανεργίας των νέων, αλλά και αύξησης των ανισοτήτων ανάμεσα στα κράτη-μέλη, προχωρά πρώτη φορά στην ιστορίας της σε περικοπές στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, μειώνει τους πόρους για τις πολιτικές συνοχής και διαθέτει ψίχουλα για τις πολιτικές απασχόλησης των νέων (6 δις πανευρωπαϊκά).
Ο κίνδυνος από τις φοβικές αντιδράσεις είναι ότι υψώνοντας σύνορα δεν αλλάζουν απλά οι όροι της εσωτερικής μετανάστευσης στην Ευρώπη. Πλήττεται πλέον ευθέως η ίδια η έννοια της Ευρώπης και η ιστορική της συνέχεια, ως κοινός οικονομικός και κοινωνικός χώρος. Οι ευρωεκλογές του 2014 θα διεξαχθούν μέσα σε ένα διάχυτο κλίμα αυξανόμενου ευρωσκεπτικισμού. Η ανόδος της απήχησης ακροδεξιών ιδεολογιών, η εμμονή της γερμανικής ηγεσίας και των συμμάχων στις πολιτικές της λιτότητας, διευρύνουν μέρα με τη μέρα το χάσμα ανάμεσα στους λαούς της Ευρώπης και δυναμιτίζουν την ίδια τη φύση και τη συνέχεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
