του Λευτέρη Κρέτσου
Πριν λίγους μήνες έγινε μια προσπάθεια να καταγραφούν το εύρος και οι διαστάσεις της αποτυχίας των εφαρμοζόμενων κυβερνητικών πολιτικών, οι οποίες παραμένουν προσηλωμένες στο δόγμα της εσωτερικής υποτίμησης και του ξεπουλήματος της δημόσιας περιουσίας που υπαγορεύουν οι μνημονιακές δεσμεύσεις της χώρας (δες εδώ). Από τα τέλη του Αυγούστου, όπου ολοκληρώθηκε η μαύρη βίβλος της μνημονιακής Ελλάδας μέχρι σήμερα ήρθαν στο φώς της δημοσιότητας μια σειρά από νέα αρνητικά δεδομένα για την πορεία της ελληνικής οικονομίας και τις δυσκολίες της κοινωνίας να αντέξει το επαχθές βάρος του σχεδίου προσαρμογής στο καθεστώς της Pax Germanica.
900.000 άνεργοι χωρίς δουλειά για πάνω από 12 μήνες
Για παράδειγμα χθεσινό (16-10-2013) στατιστικό δελτίο του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) αποκαλύπτει ότι περίπου 900.000 ή το 65,5% των ανέργων το β’ τρίμηνο του 2013 ήταν εκτός εργασίας για πάνω από 12 μήνες. Ο σκληρός δηλαδή πυρήνας της ανεργίας, η μακροχρόνια ανεργία, παραμένει όχι μόνο εξαιρετικά υψηλός, αλλά η Ελλάδα παρουσιάζει μια ακόμη θλιβερή πρωτιά ανάμεσα σε 34 χώρες του ΟΟΣΑ ακολουθώντας συνεχή αυξητική τάση από το 2008. Αξίζει να σημειωθεί ότι μόλις το 25% περίπου των καταγεγραμμένων ανέργων λαμβάνουν επίδομα ανεργίας, καθώς η μακροχρόνια ανεργία αποκλείει τον άνεργο (μετά το 12μηνο καταβολής του επιδόματος) από κάθε πρόσβαση στην κοινωνική ασφάλεια, ενώ ορισμένοι μη μακροχρόνια άνεργοι δεν στοιχειοθετούν δικαίωμα επιδόματος. Επιπλέον, το ποσοστό αναπλήρωσης του εισοδήματος από την παροχή επιδόματος ανεργίας ήταν (και έγινε ακόμη περισσότερο με τις μνημονιακές ρυθμίσεις) χαμηλό για τα διεθνή δεδομένα (κατά μέσο όρο 40% του προηγούμενου εισοδήματος από εργασία). Σύμφωνα με τα πρόσφατα (16/10/2013) στοιχεία για τα συσσίτια του Κέντρο Υποδοχής του Δήμου Αθηναιων (Κ.Υ.Α.Δ.Α) το 73% από τους Έλληνες σιτιζόμενους είναι άνεργοι εδώ και δύο χρόνια περίπου.
Βαθαίνει η ανθρωπιστική κρίση
Δικαίως η Oxfam και ο Ερυθρός Σταυρός μίλησαν πρόσφατα για την ύπαρξη σοβαρής ανθρωπιστικής κρίσης στη χώρα μας και το Euronews με σκωπτικό τρόπο έδειχνε ανθρώπους που ζουν στις σπηλιές κάτω από την Ακρόπολη (τί θα έλεγε ο Σωκράτης αν ζούσε σήμερα για αυτούς που ζουν στις σπηλιές;) (δεςεδώ). Ενδεικτικό είναι το ότι το 75% των στεγαστικών δανείων των ελληνικών νοικοκυριών εμφανίζουν μεγάλες δυσκολίες αποπληρωμής σύμφωνα με έρευνα της Ένωσης Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας που δημοσιεύτηκε στον ημερήσιο τύπο στις 17/10/2013.
Αν μάλιστα δεχτούμε ότι ο καλύτερος δείκτης αποτύπωσης της ψυχής μιας κοινωνίας είναι ο τρόπος με τον οποίο μια κοινωνία μεταχειρίζεται τα παιδιά της, όπως έχει πει ο Νέλσον Μαντέλα τότε μάλλον η ελληνική κοινωνία των μνημονιακών πολιτικών βρίσκεται σε βαθιά σήψη. Μόνο το Δημοτικό Βρεφοκομείο της Αθήνας διανέμει καθημερινά 1.073 μερίδες φαγητού σε 69 δημοτικά σχολεία της Αθήνας για να σιτίζονται πεινασμένοι μαθητές…
Η μελέτη της Credit Suisse
Παραδόξως η πρόσφατη (Οκτώβριος 2013) μελέτη της Credit Suisse για τον παγκόσμιο πλούτο αναφέρει ότι η Ελλάδα το 2013 επανήλθε στο πλουσιότερο club των οικονομικών χωρών του κόσμου. Η Ελλάδα δηλαδή βρίσκεται στην προνομιακή ομάδα χωρών, όπου ο πλούτος ανά κάτοικο αντιστοιχεί σε περισσότερα από 100.000 αμερικανικά δολλάρια, παρά την παγκόσμια πρωτιά στην πτώση της αξίας των ακινήτων, η επίπτωση της οποίας μειώνεται από την ύπαρξη της μεγαλύτερης αντίστοιχα παγκοσμίως αύξησης της αξίας των χρηματιστηριακών μετοχών (+139%)...
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο πλούτος εκτιμάται στην έκθεση της Credit Suisse από τη διαφορά του αθροίσματος της αγοραίας αξίας χρηματιστηριακών τίτλων, τραπεζικών καταθέσεων και ακινήτων με το χρέος, που κατέχουν τα ιδιωτικά νοικοκυριά. Η Ελλάδα επομένως παραμένει μια πλούσια χώρα ανά κάτοικο (πάνω από 100.000$ ανά κάτοικο), αλλά μια φτωχή χώρα του ευρωπαϊκού νότου, όταν συνυπολογίζεται το δημόσιο χρέος, που καλείται να προσαρμοστεί στο διεθνές οικονομικό περιβάλλον με όρους Τρόικας και λιτότητας.
Το παράδοξο αυτό προκύπτει από την ύπαρξη σοβαρών ανισοτήτων στη διανομή του εισοδήματος και του πλούτου, η οποία με τη σειρά της σχετίζεται με την ταξικότητα του φορολογικού συστήματος και με την απουσία περιουσιολογίου για να διευκολύνεται η συστηματική φοροαποφυγή επιχειρηματικών κερδών. Τα βασικά άλλωστε χαρακτηριστικά του ελληνικού φορολογικού συστήματος είναι μέχρι και σήμερα το μικρό ποσοστό των άμεσων φόρων εισοδήματος και η έμφαση στους έμμεσους φόρους επί της κατανάλωσης, που πλήττουν κυρίως τα χαμηλά εισοδήματα και τα λαϊκά στρώματα. Η ταξικότητα του χρέους, πέρα από το ζήτημα της πηγής των εσόδων του Προϋπολογισμού, προκύπτει και από τη διάρθρωση των δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού. Με βάση τα στοιχεία του ΟΟΣΑ οι δαπάνες του ελληνικού κράτους για την υγεία, την παιδεία και την κοινωνική προστασία ήταν και είναι χαμηλότερες από τις περισσότερες χώρες της Ευρώπης, ενώ η Ελλάδα αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή εξοπλιστικών δαπανών εδώ και 40 χρόνια ξοδεύοντας σχεδόν τα διπλάσια χρήματα συγκριτικά με τον μέσο όρο της ΕΕ ως ποσοστό του ΑΕΠ (δες εδώ).
Οι δύο κρίσιμοι μήνες για το ελληνικό χρέος
Μετά από μια σύντομη ανάπαυλα, εξαιτίας της τραγικής δολοφονίας του Παύλου Φύσσα, η Τρόικα και η κυβέρνηση επανήλθαν στο γνωστό momentum της λήψης σκληρών και επώδυνων μέτρων και της προσπάθειας αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης με τις γνωστές «θεωρίες» των δύο άκρων και τα ρετρό ιδεολογήματα του τύπου καταδικάζουμε τη βία, όπου και αν προέρχεται, για όλα φταίνε οι επίορκοι δημόσιοι υπάλληλοι και οισυνδικαλιστές κτλ.
Όπως είχαν τονίσει τον Σεπτέμβριο και οι Financial Times με τις προφανώς αξιόπιστες πηγές τους (δες εδώ) κατά τον Νοέμβριο-Δεκέμβριο θα παρθούν οι πιο κρίσιμες αποφάσεις για την απομείωση του ελληνικού δημόσιου χρέους (δεςεδώ).
Το σχέδιο της μεταφοράς του βάρους αποπληρωμής του χρέους και των τοκοχρεολυσίων προς τους ξένους πιστωτές ολοκληρώνεται με την προώθηση στο εγγύς μέλλον των απαιτήσεων της Τρόικα μέσω της αύξησης της μη-προοδευτικής φορολογίας στα εισοδήματα (πχ. κατάργηση των εργοδοτικών εισφορών στα πρώτα 400 ευρώ του μισθού, απελευθέρωση ομαδικών απολύσεων, νέα μείωση συντάξεων-εφάπαξ και νέες περικοπές αποδοχών στο δημόσιο), της αύξησης στους έμμεσους φόρους και στην ακίνητη περιουσία (πχ. χαράτσια και το 2014, μη μείωση Ε.Φ.Κ. στο πετρέλαιο θέρμανσης) και της προώθησης εκτεταμένων ιδιωτικοποιήσεων για την αύξηση των δημοσίων εσόδων (πχ. ΕΑΣ, ΕΛΒΟ, Λάρκο).
Για την Τρόικα και την κυβέρνηση το χρονοδιάγραμμα των αποφάσεων για τα δημοσιονομικά μέτρα, την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού και την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους γίνεται ακόμη πιο πιεστικό με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών στην Ελλάδα που πλανάται στον αέρα ως φάντασμα εξαιτίας εσωτερικών πολιτικών διεργασιών στο κόμμα της Νέας Δημοκρατίας (πχ. ερώτηση 53 καραμανλικών βουλευτών για το πετρέλαιο), αλλά και εξαιτίας της απόγνωσης του κόσμου της εργασίας που παραμένει ελεγχόμενη και βουβή, αλλά μπορεί ανά πάσα στιγμή να μετατραπεί σε γενικευμένη λαϊκή οργή. Σε κάθε περίπτωση η Τρόικα και η κυβέρνηση θέλουν να περάσουν τα νέα επώδυνα μέτρα όσο νωρίτερα γίνεται από τις επικείμενες ευρωεκλογές τον Μαϊο του 2014, υπό τον φόβο της γιγάντωσης της αντιμνημονιακής ψήφου και κυρίως της ψήφου προς τον ΣΥΡΙΖΑ. Και όλα αυτά όχι μόνο για να μην ανατραπούν ευαίσθητες πολιτικές ισορροπίες εντός της χώρας και της Ένωσης, αλλά και ενόψει της επικύρωσης του πρωτογενούς πλεονάσματος από τη Εurostat τον Απρίλιο του 2014, όπου ενδέχεται να προέλθουν νέες αρνητικές εκπλήξεις για τον ελληνικό λαό και την κυβέρνηση.
