της Χριστίνας Μαυροπούλου
Η «κρίση χρέους» έχει χρησιμοποιηθεί ως «όπλο μαζικής καταστροφής» όλων όσων κατακτήθηκαν επί δεκαετίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Πέραν των εισοδημάτων και των εργασιακών δικαιωμάτων, κοινωνικά δικαιώματα που μέχρι σήμερα θεωρούνταν αυτονόητα, όπως δημόσια Παιδεία και Υγεία και ο πολιτισμός, αποτελούν τους πρώτους στόχους των περικοπών και των προωθούμενων αναδιαρθρώσεων.
Ειδικά για την Παιδεία, η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης σε όλες τις βαθμίδες, έχει ξεκινήσει εδώ και μερικά χρόνια. Μία Παιδεία, όπου πλέον επιτάσσεται ο
μετασχηματισμός της σε επένδυση του ίδιου του εργαζόμενου σε «μορφωτικό κεφάλαιο». Αλλαγές, αναδιαρθρώσεις και μετασχηματισμός που προκαλεί εδώ και χρόνια σειρά διαμαρτυριών, κινητοποιήσεων, μέχρι και εξεγέρσεων, όπως στην περίπτωση της Χιλής. Είτε από φοιτητές και μαθητές, είτε από εκπαιδευτικούς. Είτε όσον αφορά δικαιώματα των εκπαιδευτικών που πλήττονται δριμύτατα, είτε από μαθητές και φοιτητές που οι ίδιοι και οι οικογένειές τους επωμίζονται εξ ολοκλήρου σχεδόν της βάρος της «επένδυσης σε μορφωτικό κεφάλαιο».
Αν οι μηχανές των κινητοποιήσεων στους μαθητές και φοιτητές δεν έχουν ακόμη καν ανάψει, η έναρξη της σχολικής χρονιάς, «χτύπησε και το κουδούνι» για κινητοποιήσεις εκπαιδευτικών, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε πολλά κράτη του κόσμου.
Πρώτοι όλων οι εκπαιδευτικοί στο Μεξικό, όπου από τις 19 Αυγούστου, ημέρα έναρξης του σχολικού έτους 2013-14, πραγματοποιούν συνεχείς και καθημερινές διαδηλώσεις αλλά και απεργίες.
Οι απεργιακές κινητοποιήσεις ξεκίνησαν από τις πολιτείες Οαχάκα και Μιτσοακάν και εξαπλώθηκαν και σε άλλες πόλεις σε συνολικά δέκα πολιτείες, μέσω και του συντονισμού τους από το Εθνικό Συντονιστικό των εργαζομένων στην Εκπαίδευση-Coordinadora Nacional de Trabajadores de la Education και του Εθνικού Εργαζομένων στην Εκπαίδευση- Sindicato Nacional de Trabajadores de la Education. Οι εκπαιδευτικοί διαμαρτύρονταν ενάντια τις προωθούμενες αλλαγές του τρόπου αξιολόγησης, πρόσληψης πληρωμής των εκπαιδευτικών στην πρωτοβάθμια και τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Οι αλλαγές αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα της σαρωτικής εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης που προώθησε ο πρόεδρος Ενρίκε Πένια Νιέτο τον περασμένο Φλεβάρη και παρά τις οξύτατες αντιδράσεις των συνδικάτων των εκπαίδευσης. Το πακέτο, των νομοθετικών μεταρρυθμίσεων, περιελάμβανε και την τροποποίηση των άρθρων 3 και 73 του Συντάγματος, που αφορούσαν την Παιδεία και περιλαμβάνει μεταξύ άλλων τη θέσπιση της απογραφής του πληθυσμού εκπαιδευτικών, μαθητών και σχολικών μονάδων, νέο «αξιοκρατικό και αδιάβλητο» σύστημα αξιολόγησης και διορισμού, θέτει τις βάσεις και για την ιδιωτικοποίηση της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, αφού προβλέπει τη σύνδεση της διδασκαλίας συγκεκριμένων μαθημάτων με χορηγούς ή την ανεύρεση πόρων για τη λειτουργία των σχολικών μονάδων στους διευθυντές των σχολείων.
Η μεταρρύθμιση ψηφίστηκε τότε από το μεξικανικό Κογκρέσο, ωστόσο οι εκπαιδευτικοί συνέχισαν τον αγώνα, όπως είχαν δηλώσει, ώστε να ανατρέψουν και να καταργήσουν με τον αγώνα τους τη αντι-εκπαιδευτική μεταρρύθμιση. Κεντρικό σημείο του αγώνα τους, η κατάληψη από τον προηγούμενο Μάιο της κεντρικής πλατείας, Σόκαλο, της πρωτεύουσας, Μέξικο Σίτι. Από τις 24 Αυγούστου ενισχύθηκε με ακόμη περισσότερους εκπαιδευτικούς και την Παρασκευή έγινε το θέατρο της πλέον σαρωτικής επιχείρησης καταστολής, στο όνομα της εκκαθάρισης της πλατείας Σόκαλο, προκειμένου να εκκαθαριστεί «για τους εορτασμούς της Ημέρας Ανεξαρτησίας», που είναι για σήμερα Κυριακή. Χιλιάδες αστυνομικοί με τη συνδρομή των ειδικών δυνάμεων αντιμετώπισης ταραχών μετέτρεψαν για ώρες την πλατεία Σόκαλο σε πεδίο μάχης, επιτιθέμενοι στους απεργούς εκπαιδευτικούς με κανόνια νερού και τόνους χημικών και ότι όλο κρινόταν αναγκαίο. Σύμφωνα με την εφημερίδα La Jornada ήταν «η πιο κρίσιμη μάχη» του προέδρου Νιέτο. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η κατάληψη διαλύθηκε ο αγώνας των εκπαιδευτικών επουδενί τελείωσε. Εξάλλου, από τις 19 Αυγούστου, οι εκπαιδευτικοί πραγματοποίησαν μόνο στην πλατεία Σόκαλο 15 συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας.
Νοτιότερα, στην Κολομβία, από τις 10 Σεπτέμβρη οι εκπαιδευτικοί έχουν κηρύξει πανεθνική απεργία, συμπράττοντας στο κοινό μέτωπο με τους αγρότες και άλλους εργαζόμενους ενάντια στην οικονομική πολιτική της κυβέρνησης του προέδρου Χουάν Μανουέλ Σάντος. Η κυβέρνηση, μετατρέπει την εκπαίδευση από ανθρώπινο δικαίωμα σε ευκαιρία για την επιχειρηματική δράση και το κέρδος, «ακριβώς όπως κάνει με τη γη, το φυσικό πλούτο, τον αέρα και το νερό», αναφέρει η ανακοίνωση της Κολομβιανής Ομοσπονδίας Εκπαιδευτικών- La Federación Colombiana de Educadores – FECODE. Οι Εκπαιδευτικοί απαιτούν άμεσα τον τερματισμό της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης της εκπαίδευσης σε συνδυασμό με την πολιτική μείωσης των αποδοχών τους. Είναι χαρακτηριστικό όπως αναφέρει η ανακοίνωση της FECODE, ότι η κυβέρνηση οφείλει προς τους εκπαιδευτικούς, από 2002, 40 δισεκατομμύρια δολάρια, σε μη καταβληθέντες μισθούς και ταμεία ασφάλισης με αποτέλεσμα να έχουν κλείσει σχεδόν 17.000 σχολεία σε όλη την κολομβιανή επικράτεια, αποκλείοντας πάνω από 8 εκατομμύρια μαθητές από το δημόσιο σχολείο.
Στην Ουγκάντα, η σύγκρουση της κυβέρνησης και της Εθνικής Ένωσης Εκπαιδευτικών της Ουγκάντας-UNATU κορυφώνεται καθώς από αύριο, Δευτέρα, η UNATU έχει καλέσει σε γενική απεργία όλους των εκπαιδευτικούς της πρωτοβάθμιας και της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ενάντια στην αθέτηση των περσινών δεσμεύσεων της κυβέρνησης του προέδρου Γιουέρι Μουσεβένι για αύξηση των αποδοχών τους κατά 20%. Η κυβέρνηση απαντά ότι δεν μπορεί να δώσει τις αυξήσεις γιατί «πτώχευσε». Οι αποδοχές ενός δασκάλου κυμαίνονται στα 200.000 σίλινγκ (120 δολάρια) μηναίως και ενός καθηγητή στα 500.000 σίλινγκ (περίπου 200 δολάρια).
Είναι άγνωστο το τι θα συμβεί με την απεργία, καθώς οι απειλές της κυβέρνησης είναι συνεχείς: κινδυνεύουν ακόμη και οι θέσεις εργασίας των εκπαιδευτικών στην περίπτωση που απεργήσουν. Την Πέμπτη, η υπουργός Παιδείας, Τζέσικα Αλούπο ήταν ακόμη πιο σαφής: ΟΠΟΙΟΣ ΑΠΕΡΓΗΣΕΙ ΘΑ ΑΠΟΛΥΕΤΑΙ.
Η απεργία που κηρύχθηκε με την έναρξη των μαθημάτων βρίσκεται στον αέρα εξαιτίας της πρωτοφανούς εκστρατείας τρομοκρατίας της κυβέρνησης καταγγέλλει το UNATU και προσθέτει ότι η κυβέρνηση είχε άφθονο χρόνο να απαντήσει στα αιτήματα των εκπαιδευτικών καθώς μέσα στον Αύγουστο έγιναν τρεις συναντήσεις με την κυβέρνηση που απέβησαν άκαρπες.
Στη Νιγηρία, οι κινητοποιήσεις των εκπαιδευτικών σε δύο πολιτείες, στο Κόγκι και το Κρος Ρίβερ, αναμένονται να ξεκινήσουν σήμερα με την έναρξη των μαθημάτων, ένας αγώνας για να μπορέσουν να αμείβονται έστω και με το βασικό μισθό, των 112 δολαρίων. Πρόκειται για το τελευταίο μέτωπο της μάχης στην εκπαίδευση, για τις αποδοχές των εκπαιδευτικών αλλά και τα επαρκή κονδύλια για την Παιδεία καθώς η προηγούμενη χρονιά έκλεισε με το αγώνα των εκπαιδευτικών στην πολιτεία Μπενουέ, να ανατρέψουν τα σχέδια της κυβέρνησης να προχωρήσει σε απολύσεις εκπαιδευτικών και να κλείσει σχολεία, μόνο και μόνο για να πληρώνει με το ζόρι το βασικό μισθό σε ακόμη μικρότερο αριθμό εκπαιδευτικών. Επίσης, μόλις τον προηγούμενο μήνα πραγματοποιήθηκαν διαδηλώσεις στην πρωτεύουσα Λάγος, από φοιτητές και Πανεπιστημιακούς που απαιτούσαν δωρεάν και ποιοτική δημόσια Παιδεία.
Στη Βρετανία, τα δύο μεγαλύτερα εργατικά σωματεία των εκπαιδευτικών, Nasuwt και NUT, που εκπροσωπούν εννέα στους δέκα εκπαιδευτικούς, έχουν προκηρύξει δύο απεργιακές κινητοποιήσεις μέσα στον Οκτώβριο, (1 και 17 Οκτωβρίου) σε ένδειξη διαμαρτυρίας που επιτρέπει στους διευθυντές των σχολικών μονάδων να μεταβάλλουν τον μισθό των εκπαιδευτικών επί τη βάσει της αξιολόγησης της απόδοσής τους και καταργεί το εθνικό σύστημα που προβλέπει αυτόματες αυξήσεις με γνώμονα την αρχαιότητα του εκπαιδευτικού. Επιπλέον, διαμαρτύρονται για τη μεταρρύθμιση του εθνικού συστήματος συντάξεων, που επηρεάζει και τους εκπαιδευτικούς.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, στην πόλη Σέιλερ της Πενσυλβάνιας, οι εκπαιδευτικοί απεργούσαν από τις 10 Σεπτεμβρίου απαιτώντας αύξηση αποδοχών και καταβαλλόμενων. Είναι ενδεικτικό ότι στο Σέιλερ οι εκπαιδευτικοί αμείβονταν με αποδοχές κατά 10.000 λιγότερο ετησίως από όλους τους εκπαιδευτικούς της Πενσυλβάνια. Οι εκπαιδευτικοί ολοκλήρωσαν τον πρώτο κύκλο απεργιακών κινητοποιήσεων με μία πρώτη νίκη καθώς απέσπασαν αύξηση κατά 150% των καταβαλλόμενων για τα ασφαλιστικά ταμεία και την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη. Οι εκπαιδευτικοί έκαναν παύση, 60 ημερών, για διαπραγματεύσεις και για αυξήσεις στις αποδοχές τους. Ωστόσο, η νίκη τους, έστω σε πρώτο επίπεδο, δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί εάν στο πλευρό τους από το πρώτο λεπτό τους γονείς αλλά και άλλους εργαζόμενους, ειδικά υπό το πρίσμα ότι οι περικοπές των δαπανών για την Παιδεία στην πολιτεία, ειδικά για την βασική εκπαίδευση (Κ-12) έχουν υποστεί συνεχείς περικοπές. Μόνο το οικονομικό έτος, 2011-12, οι περικοπές ξεπέρασαν το 1 δισεκατομμύριο δολάρια.
Στην Ινδία, στο βορειοανατολικό κρατίδιο της Μεγκαλάγια, οι εκπαιδευτικοί όλων των βαθμίδων πραγματοποίησαν τριήμερες απεργιακές κινητοποιήσεις, απαιτώντας κανονικές και στην ώρα τους πληρωμές. Εκφράζουν επίσης την αντίθεση τους στη δημιουργία παιδείας δύο ταχυτήτων με την υπαγωγή της εκπαίδευσης στην τοπική αυτοδιοίκηση.
