Ο πίνακας που ακολουθεί δίνει τις ψήφους και τα ποσοστά των παρατάξεων που πήραν μέρος στις τελευταίες αρχαιρεσίες του εργατικού κέντρου της Αθήνας και παράλληλα τα αντίστοιχα των αρχαιρεσιών του 2010 και του 2007, καθώς και τις αντίστοιχες συγκρίσεις μεταξύ τους, ώστε να υπάρχει ολοκληρωμένη εικόνα.
Πρέπει να σημειωθεί ότι οι αντιπρόσωποι που συμμετείχαν και ψήφισαν αναδείχθηκαν από τις αρχαιρεσίες των σωματείων μελών του εργατικού κέντρου κατά τη διάρκεια των τριών τελευταίων ετών, από το 2010 μέχρι σήμερα. Αυτό σημαίνει ότι έγιναν σε συνθήκες πολύ διαφορετικές από τις σημερινές και κατά τεκμήριο ευνοϊκότερες για τις παρατάξεις, οι οποίες σημείωσαν μάλιστα σημαντικές απώλειες. Πρόκειται για το μεγαλύτερο εργατικό κέντρο της χώρας με περισσότερους από 113.000 ψηφίσαντες και η εξέλιξη της συμμετοχής και των συσχετισμών είναι αρκετά ενδεικτική για τις διαθέσεις και τη συμπεριφορά των εργατοϋπαλλήλων της Αθήνας και ολόκληρης της χώρας.
Το πρώτο συμπέρασμα με ιδιαίτερη σημασία είναι η σημαντική μείωση των ψηφισάντων εργατοϋπαλλήλων, ως συνέπεια, κατά κύριο λόγο, της απαξίωσης του συνδικαλιστικού κινήματος και της απώλειας των όποιων στοιχείων ταξικής αναφοράς και κατά συνέπεια της συσπείρωσης των εργαζομένων στα συνδικάτα. Το συνδικαλιστικό κίνημα και οι παρατάξεις του πληρώνουν το κόστος της τακτικής τους, κάθε μία με ξεχωριστό τρόπο και για διαφορετικό λόγο. Οι παρατάξεις ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ επειδή συνέβαλαν ουσιαστικά στην επιβολή της πολιτικής του κεφαλαίου, ανέβασαν κατακόρυφα τη γραφειοκρατία ξεκόβοντας από τους εργαζόμενους και τις ανάγκες τους, σε καμιά στιγμή αυτής της πενταετούς λαίλαπας των μνημονίων που έπληξε τους εργαζόμενους δεν συμμερίστηκαν τις αγωνίες τους και δεν έδειξαν κανένα ενδιαφέρον για αυτούς που υποτίθεται ότι εκπροσωπούν, αλλά συντάχθηκαν με τους εκμεταλλευτές και τους καταπιεστές τους. Από την άλλη για το ΠΑΜΕ βάρυνε η τακτική που επέλεξε και εφαρμόζει, η οποία κατακερματίζει την εργατική τάξη και συμβάλλει στην αναποτελεσματικότητα των αγώνων.
Για ακόμη μια φορά με ιδιαίτερη ένταση απαγγέλθηκαν μαγειρέματα και λαθροχειρίες που αλλοίωσαν τους συσχετισμούς, ενώ παράλληλα υπήρξαν έντονα εκφυλιστικά φαινόμενα πριν και κατά τη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου. Όλα αυτά είναι απόδειξη του εκφυλισμού που σε μεγάλο βαθμό έχει προχωρήσει στο συνδικαλιστικό κίνημα αλλά και της αδήριτης ανάγκης να υπάρξει αποφασιστικό μετώπο για την αντιμετώπιση τους.
Οι παρατάξεις ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ, όπως δείχνουν τα αποτελέσματα ουσιαστικά κατάρρευσαν κάτω από το βάρος των ανομημάτων τους, της ανοιχτής, ιδιαίτερα το τελευταίο διάστημα, προώθησης της πολιτικής των μνημονίων και του κεφαλαίου στη χώρα. Έχασαν συνολικά 31,84% από τα ποσοστά τους και 10 συμβούλους στη διοίκηση. Το μέλλον τους, ιδιαίτερα της ΠΑΣΚΕ είναι σκοτεινό. Όχι πλέον ως η παντοδύναμη συνδικαλιστική παράταξη που σφράγισε τις εξελίξεις στο συνδικαλιστικό κίνημα για 30 και πάνω χρόνια, αλλά απειλείται η ίδια η ύπαρξη της. Το επόμενο διάστημα είναι πολύ πιθανόν η συρρίκνωση της να προχωρήσει με ραγδαίους ρυθμούς. Χωρίς να ισχύουν απολύτως τα ίδια για τη ΔΑΚΕ δεν φαίνεται ότι η προοπτική της είναι ευοίωνη. Η Αυτόνομη παρέμβαση είναι η μόνη παράταξη που παρά τη μείωση της συμμετοχής στις αρχαιρεσίες των σωματείων σημειώνει σημαντική αύξηση σε ψήφους και ποσοστά και φθάνει το 15,27% από 8,71% που πήρε το 2010. Παρ' όλη όμως την άνοδο της παραμείνει σε χαμηλά επίπεδα και δεν μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τις εξελίξεις. Επιπλέον αξίζει να αναφερθεί ότι εδώ και ένα χρόνο ο πολιτικός φορέας που την καθοδηγεί, ο ΣΥΡΙΖΑ, δεν είναι πλέον η δύναμη του 4% αλλά η δεύτερη κοινοβουλευτική δύναμη με 27% και ίσως περισσότερο σήμερα. Αυτή τη μεγάλη αύξηση στην πολιτική επιρροή του αδυνατεί να τη μετατρέψει και σε συνδικαλιστική επιρροή μέσα στους εργατοϋπαλλήλους και μάλιστα σε συνθήκες που οι κυρίαρχες παρατάξεις ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ καταρρέουν και χάνουν συνολικά σχεδόν 32%. Θεωρούμε ότι είναι ένα αξιοπρόσεκτο δείγμα των τάσεων που επικρατούν και δεν φαίνεται ότι μπορεί να αλλάξουν δραματικά στο μέλλον. Η Αγωνιστική Ταξική Ενότητα, παρότι έχει μείωση κατά 3 ψήφους, αύξησε τα ποσοστά της κατά 0,75% και εκλέγει δύο συμβούλους στη διοίκηση. Αναμφίβολα στις συνθήκες που επικράτησαν και επικρατούν πρόκειται για επιτυχία και δείχνει να σταθεροποιείται στο εργατικό κέντρο Αθήνας.
Το ΠΑΜΕ σημειώνει απώλεια κατά 0,37% και παίρνει 9 έδρες, όσες είχε και πριν και αναδεικνύεται πρώτη δύναμη. Αυτό όμως είναι η μισή αλήθεια, είναι επιφανειακή αντιμετώπιση των πραγμάτων και παραπλανητική για όποιον θέλει να βγάλει βαθύτερα και στέρεα συμπεράσματα. Παίρνει 393 ψήφους, ενώ το 2010 είχε 488 και το 2007 είχε 512, δηλαδή μεταξύ 2007 και 2013 έχει απώλεια 119 ψήφους αντιπροσώπων, οι οποίοι εκπροσωπούν περίπου με 8000 εργατοϋπαλλήλους οι οποίοι δεν προσήλθαν να ψηφίσουν. Η μεγάλη δυσαρέσκεια των εργαζομένων και η αποχή τους από το συνδικαλιστικό κίνημα και τις αρχαιρεσίες του δεν πλήττει δηλαδή μόνο τις παρατάξεις των κυβερνητικών κομμάτων, αλλά και το ίδιο το ΠΑΜΕ έστω και σε μικρότερο βαθμό. Η μεγάλη πλειοψηφία των εργαζομένων δεν ξεχωρίζουν το ΚΚΕ και το ΠΑΜΕ από τις αστικές πολιτικές δυνάμεις και τις παρατάξεις τους στο συνδικαλιστικό κίνημα, όπως έπρεπε να γίνεται, αντίθετα το χρεώνει με σημαντικές ευθύνες για την κατάσταση που διαμορφώθηκε. Σε τελική ανάλυση το κύριο στοιχείο δεν είναι το ποσοστό και η ανάδειξη του ΠΑΜΕ πρώτη δύναμη, αλλά οι διαθέσεις, η συνειδητοποίηση και η συμμετοχή των εργαζομένων και κυρίως πώς εξελίσσεται η επιρροή του στην εργατική τάξη της Αθήνας και όχι απλώς στον περιορισμένο αριθμό των ψηφισάντων. Από την άποψη αυτή η στασιμότητα σε ποσοστά και η μεγάλη υποχώρηση του σε ψήφους τα τελευταία έξι χρόνια, διάστημα στο οποίο σοβεί η τεράστια κρίση και ξεδιπλώνεται η επίθεση εναντίον των εργαζομένων που βύθισε τη συντριπτική πλειοψηφία τους στην ανεργία και φτώχεια και την απελπισία μόνο ως απογοητευτικό γεγονός μπορεί να καταγραφεί και όχι ως αφορμή και ερέθισμα για επευφημίες και πανηγυρισμούς.
Ως σημαντικό συμπέρασμα καταγράφεται το γεγονός ότι τις απώλειες των παρατάξεων του εργοδοτικού συνδικαλισμού δεν τις καρπώνονται οι παρατάξεις της αριστεράς, πλην ενός μικρού ποσοστού τους. Οι εργαζόμενοι αυτοί σχηματίζουν ξεχωριστές παρατάξεις και κινούνται αυτοτελώς στο συνδικαλιστικό κίνημα. Η Νέα Πορεία προήλθε από διάσπαση της ΔΑΚΕ και συγκέντρωσε μεγαλύτερο αριθμό ψήφων και ποσοστό απ' αυτήν. Η ΠΑΣΚΕ-συνεργαζόμενοι προήλθε από διάσπαση της ΠΑΣΚΕ και επίσης συγκέντρωσε σημαντικό ποσοστό, το οποίο ελάχιστα υπολείπεται από αυτό της μητρικής παράταξης. Ορισμένοι αθροίζουν τα ποσοστά των παρατάξεων αυτών στα ποσοστά των ΠΑΣΚΕ και ΔΑΚΕ και προχωρούν σε συγκρίσεις και γενικεύσεις. Δεν το θεωρούμε σωστό. Όχι ότι η Νέα Πορεία π.χ. δεν διατηρεί ιδέες, αντιλήψεις και πρακτικές από τη ΔΑΚΕ, αλλά θα είναι πολύ μεγάλο λάθος να βγει το συμπέρασμα ότι δεν έγινε κάτι σημαντικό, ότι αύριο εύκολα θα ξανακολλήσουν, θα δημιουργηθούν νέες ενιαίες αστικές συνδικαλιστικές παρατάξεις και η ζωή θα συνεχιστεί. Μια διάσπαση των δύο παρατάξεων και κυρίως της ΠΑΣΚΕ η οποία είχε σχεδόν 40% και επηρέαζε αποφασιστικά τις εξελίξεις, ανοίγει ένα τεράστιο χώρο για δράση, μπορεί να δώσει άλλη προοπτική όσον αφορά την ανάπτυξη των αγώνων και τον προσανατολισμό του συνδικαλιστικού κινήματος. Η διάσπαση εκφράζει υπαρκτές σημαντικές διεργασίες στις παρατάξεις αυτές, που όμως δεν περιορίζονται μόνο στα πλαίσια τους, αλλά αγκαλιάζουν ολόκληρο το συνδικαλιστικό κίνημα και θα εκφραστούν το επόμενο διάστημα. Η δυσαρέσκεια των εργαζομένων απέναντι στο πολιτικό σύστημα και κυρίως απέναντι στις κυρίαρχες αστικές πολιτικές δυνάμεις, η εκρηκτικότητα των προβλημάτων και των αντιθέσεων θα βαρύνουν σημαντικά στον προσανατολισμό των νέων αυτών παρατάξεων και υπό προϋποθέσεις, μπορούν να συμβάλουν στην αναζωογόνηση και στον προσανατολισμό του εργατικού συνδικαλιστικού κινήματος. Στο εργατικό κέντρο Αθήνας και στην πορεία σε ολόκληρο το συνδικαλιστικό κίνημα με τη δράση των ταξικών ριζοσπαστικών δυνάμεων, μπορούν να διαμορφωθούν νέα δεδομένα. Μπορούν να ανοίξουν νέοι δρόμοι. Αρκεί οι παρατάξεις της αριστεράς και κυρίως το ΠΑΜΕ να δράσουν σε κατεύθυνση που θα προωθεί την ενότητα των εργαζομένων, θα τους κινητοποιεί και θα οξύνει το ριζοσπαστισμό τους, θα συμβάλει στην αλλαγή του κλίματος και των διαθέσεων των εργατοϋπαλλήλων, θα οδηγεί την ανάπτυξη των αγώνων. Ήδη η ΔΑΣ (ΠΑΜΕ) είναι πρώτη δύναμη και με βάση την πρακτική που ακολουθεί για τη συγκρότηση αναλογικών προεδρείων δικαιούται τον πρόεδρο του εργατικού κέντρου Αθήνας. Το ερώτημα είναι θα διεκδικήσει τον πρόεδρο ή θα τον αποποιηθεί στη βάση της αντίληψης που είναι υπαρκτή και ισχυρή στο Κ.Κ.Ε., ότι δεν πρέπει να το επιδιώξει γιατί δεν έχει την απόλυτη πλειοψηφία;
` Η ανάληψη της προεδρίας, η διαμόρφωση ενός αγωνιστικού πλαισίου δράσης που θα απαντάει στις αγωνίες και στις ανάγκες των εργαζομένων και θα οδηγεί στην αναζωογόνηση των σωματείων και του ίδιου του εργατικού κέντρου και στον ταξικό προσανατολισμό τους μπορεί να ανοίξει δρόμους στη συμπόρευση δυνάμεων αριστερού προσανατολισμού, η οποία μπορεί να συμπαρασύρει και μικρότερες παρατάξεις και να απομονώνει στοιχεία και δυνάμεις που δρουν ανοιχτά στην προώθηση της ταξικής συνεργασίας. Οι συνδικαλιστικές παρατάξεις με αριστερό προσανατολισμό ήδη είναι πλειοψηφία στη διοίκηση. Με ένα τέτοιο τρόπο θα διαμορφώσει τις προϋποθέσεις να κριθεί κάθε συνδικαλιστική παράταξη με βάση τις θέσεις και την πρακτική της. Να τεθεί το πλαίσιο δράσης, οι στόχοι, η κατεύθυνση και ο ταξικός προσανατολισμός και καθένας να πάρει τις ευθύνες του. Να αποφασίσει επί παραδείγματι η Αυτόνομη Παρέμβαση αν θα ακολουθήσει ταξική αγωνιστική τακτική και πλαίσιο, ή θα συμβιβαστεί και θα προωθήσει τα ημίμετρα και τις πρακτικές της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ. Μόνο έτσι είναι δυνατόν να ξεφύγει το συνδικαλιστικό κίνημα από το τέλμα στο οποίο βρίσκεται, να αναπτυχθούν οι αγώνες σε αντιπαράθεση με το κεφάλαιο και την πολιτική του, να διαμορφωθούν οι προϋποθέσεις για κατακτήσεις, να μπουν οι βάσεις για πιο βαθιές και ριζοσπαστικότερες εξελίξεις.
Μόνο μια τέτοια τακτική δίνει διέξοδο και προοπτική στην εργατική τάξη και στους αγώνες της και μαζί στο ΠΑΜΕ και το ΚΚΕ. Αν επικρατήσουν αντιλήψεις όπως «η δουλειά με τη στρατηγική… προετοιμάζει, ωριμάζει, συγκεντρώνει δυνάμεις που μπορούν να πολλαπλασιάσουν τη δουλειά μέσα στην εργατική τάξη (ετοιμοπόλεμοι πυρήνες μέσα στα εργοστάσια, εμπλουτισμός του κομματικού περίγυρου με ταξικά κριτήρια, κομματική οικοδόμηση) προετοιμάζει τις δυνάμεις να ανταποκριθούν, όταν ωριμάσουν οι αντικειμενικές προϋποθέσεις της επαναστατικής κατάστασης…», αντίληψη που περιέχεται σε πρόσφατο άρθρο του Ριζοσπάστη, τότε μόνο συνέχιση των σημερινών προβλημάτων και επιδείνωση τους πρέπει να αναμένουμε. Το ΚΚΕ και το ΠΑΜΕ ή θα πολιτευθούν και θα δράσουν ανοιχτά με βάση τα συμφέροντα της εργατικής τάξης, χωρίς αυτοπαγίδευση σε λαθεμένα στερεότυπα και ιδεοληψίες και έχουν όλες τις δυνατότητες για αυτό, ή βελτίωση της κατάστασης στην εργατική τάξη και στο λαό δεν πρόκειται να υπάρξει. Η προετοιμασία των υποκειμενικών προϋποθέσεων για την επιτυχή δράση στη φάση της επαναστατικής κατάστασης, μόνο ως αποτέλεσμα της ανοιχτής δράσης με το σύνολο της εργατικής τάξης για την απόκρουση της επίθεσης του κεφαλαίου και την επιβίωση της σήμερα και μαζί προωθώντας ένα πλαίσιο στόχων που απαντάει στη διέξοδο από την κρίση και τις αιτίες της από τη σκοπιά των εργαζομένων και του σοσιαλισμού μπορεί να προέλθει. Σε διαφορετική περίπτωση η κρίση στο ΚΚΕ θα βαθαίνει και τα αδιέξοδα θα μεγαλώνουν.
Ανδρέας Κ.
