Τετάρτη 23 Ιανουαρίου 2013

Πεθαίνοντας (από πείνα) στο χωράφι

Τα τρακτέρ, ζεσταίνουν τις μηχανές τους… Οι αγρότες ετοιμάζονται για δυναμικές κινητοποιήσεις και, πιθανότατα, αποκλεισμούς Εθνικών Οδών. Πριν αρχίσεις να βρίζεις και να καταπίνεις αμάσητη την προπαγάνδα για “πλούσιους αγρότες”, διάβασε την συγκλονιστική έρευνα της iTabloid για να καταλάβεις πώς είναι να πεθαίνεις (από πείνα) στο χωράφι. Γιατί αγρότες, δεν είναι οι μεγαλοκτηματίες…   
           Προφανώς, στο νου του μέσου πολίτη του αστικού κέντρου, ο αγρότης είναι συνυφασμένος με την εικόνα του Βαγγέλη Μπούτα. Του “κόκκινου” αγροτοσυνδικαλιστή. Όχι ότι έχουμε τίποτα με τον άνθρωπο. Απλά λέμε ότι είναι συνυφασμένη με τους αγροτοσυνδικαλιστές, τους “μπροστάρηδες” που είναι... σχεδόν πάντα μεγαλοκτηματίες με υψηλά εισοδήματα. Στην πραγματικότητα όμως, ο μέσος αγρότης κάνει τόσο σκληρή δουλειά και παίρνει τόσο λίγα λεφτά ως “ανταμοιβή”, που μπροστά του, ο Κινέζος εργάτης μοιάζει με executive της Goldman Sachs…

Αρχίζοντας από την ειδησεογραφία, σήμερα, οι αγρότες του θεσσαλικού κάμπου, μετά από την άκαρπη συνάντησή τους με τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, Αθανάσιο Τσαυτάρη, άφησαν ανοικτό το ενδεχόμενο ακόμη και για κινητοποιήσεις ακραίας μορφής,.

Οι εκπρόσωποι των ομοσπονδιών αγροτικών συλλόγων Καρδίτσας, Λάρισας και Τρικάλων δήλωσαν ότι δεν τους ικανοποίησαν οι απαντήσεις του υπουργού που δεν ήταν σαφείς.

«Η φωτιά άναψε, καμιά μορφή αγώνα δεν αποκλείεται» δήλωσε ο γνωστός αγροτοσυνδικαλιστής Βαγγέλης Μπούτας, σημειώνοντας χαρακτηριστικά «ο κ. υπουργός δεν απάντησε τίποτα συγκεκριμένο, λέγοντας ότι πολλά από τα αιτήματά μας είναι αρμοδιότητα άλλων υπουργείων. Ομως, εμείς έχουμε μάνα και πατέρα αυτό το υπουργείο».

Οι αγρότες παρέδωσαν στον υπουργό ένα υπόμνημα στο οποίο αναφέρουν τα αιτήματά τους:

να αποζημιωθούν οι βαμβακοπαραγωγοί για τις καταστροφές από το πράσινο σκουλήκι,
να μην μειωθεί η επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης πετρελαίου και να έχουν αφορολόγητο πετρέλαιο,
να μειωθεί κατά 30% η τιμή του αγροτικού ρεύματος,
να δοθούν άτοκα δάνεια στους φτωχούς αγρότες με περίοδο χάριτος,
να είναι αφορολόγητο το οικογενειακό αγροτικό εισόδημα έως 40.000 ευρώ και
να υπάρξουν κατώτερες εγγυημένες τιμές για τα αγροτοκτηνοτροφικά προϊόντα που να καλύπτουν το κόστος παραγωγής και να εξασφαλίζουν ικανοποιητικό εισόδημα.
Επίσης, ζητούν κατάργηση όλων των άμεσων και έμμεσων περιορισμών της αγροτικής κτηνοτροφικής παραγωγής που επιβάλλει η ΚΑΠ, αλλά και να μην ισχύσουν οι νέες περικοπές στις επιδοτήσεις και οι περιορισμοί στην αγροτική παραγωγή, που προβλέπονται στο πλαίσιο αναθεώρησης της ΚΑΠ για το 2014-2020.

Πάμε όμως τώρα στη σκληρή πραγματικότητα:

Κραυγή απόγνωσης υψώνει ο αγροτικός πληθυσμός ολόκληρης της χώρας, τα εισοδήματα του οποίου εξανεμίζονται. Την ίδια ώρα που οι καταναλωτές πληρώνουν όλο και ακριβότερα τα γεωργικά προϊόντα, οι παραγωγοί αναγκάζονται να υποκύπτουν σε εκβιασμούς και, είτε να τα πωλούν σε εξευτελιστικές τιμές, κάτω του κόστους, είτε να τα βλέπουν να σαπίζουν στις αποθήκες.

Οι εκτιμήσεις αγροτικών φορέων που «βλέπουν» δραματική συρρίκνωση του αγροτικού πληθυσμού και τη γέννηση μιας νέας τάξης φτωχών και αστέγων πρώην αγροτών, μόνο υπερβολικές δε μπορούν να χαρακτηριστούν. Σε ολόκληρη τη χώρα, οι αγρότες «βράζουν» καθώς αναγκάζονται να κρατούν σοδειές ολόκληρες στις αποθήκες μήπως και καταφέρουν κάποια στιγμή να τις πουλήσουν πάνω από το κόστος. Και, ενώ οι τιμές κάνουν καταστροφική βουτιά (για τους παραγωγούς), εξωθώντας τους στη φτώχεια, σε ολόκληρη την Ευρώπη, το αγροτικό εισόδημα αυξάνεται θεαματικά…

Τους εξευτελίζουν

Στο σύνολο των αγροτικών προϊόντων, υπολογίζεται ότι οι τιμές πώλησης έχουν μειωθεί κατά 40%. Υπάρχουν όμως και προϊόντα ευρείας παραγωγής στην Ελλάδα, όπως για παράδειγμα το βαμβάκι, ή το σιτάρι, οι τιμές των οποίων έχουν υποχωρήσει, σε σχέση με πέρυσι, μέχρι και κατά 164%! Προσέξτε: Οι τιμές αφορούν αυτό που πληρώνουν οι «μεσάζοντες» στους αγρότες και σε καμία περίπτωση τους καταναλωτές που τα πληρώνουν ούτως ή άλλως πολύ ακριβότερα. Όμως, τα ψυχρά αυτά νούμερα είναι λίγα για να καταδείξουν το δράμα των αγροτών.

Απ’ άκρη σ’ άκρη της χώρας, οι αποθήκες και τα σιλό είναι γεμάτα ακόμα και με σοδειές προηγουμένων ετών. Σε άλλες περιπτώσεις, οι αγρότες προτιμούν να πετάξουν τα προϊόντα που έβγαλαν από τη γη όλο το χρόνο, παρά να τα δώσουν «τσάμπα», όπως λένε. Ο λόγος; Οι αγοραστές- για τους οποίους ουκ ολίγες φορές έχουν γίνει καταγγελίες σε επίσημους φορείς για τη σύσταση καρτέλ- «προσφέρονται» να αγοράσουν τα προϊόντα σε πραγματικά εξευτελιστικές τιμές. Συχνά, έως και τρεις φορές κάτω του κόστους. Έτσι, ο αγρότης που θα τα πουλήσει, όχι μόνο θα έχει «μπει μέσα», αλλά ακόμα και μετά από την είσπραξη της επιδότησης, θα χρωστάει για την παραγωγή του! Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του κ. Κυριακάκη, αγρότη από τον Έβρο, ο οποίος καλλιέργησε βαμβάκι και αναγκάστηκε να το πουλήσει σε τέτοια τιμή, που τώρα έχει χάσει τουλάχιστον 10.000 ευρώ! Αυτή βέβαια, δεν είναι η μοναδική περίπτωση. Την τραγική κατάσταση καταδεικνύει η πορεία των τιμών σε ένα μόνο χρόνο.

Το βαμβάκι, το οποίο πέρυσι πωλείτο προς 50 περίπου λεπτά το κιλό, φέτος δεν ξεπερνά σε καμία περίπτωση τα 21, ενώ 22 λεπτά το κιλό πωλείται και το σιτάρι, από πέρυσι, που οι έμποροι το αγόραζαν 30. Την πιο μεγάλη «βουτιά» έχει κάνει το βαμβάκι, η τιμή πώλησης του οποίου έπεσε φέτος κατά 164%, φτάνοντας τα περίπου 17 ευρώ το κιλό, ενώ κατά 50% έπεσε και η τιμή του καλαμποκιού: Από 20 λεπτά το κιλό πέρυσι, φέτος πωλείται προς 10 λεπτά. Τα όρια του εξευτελισμού έχει ξεπεράσει κατά πολύ η παραγωγή κριθαριού, το οποίο πέρυσι πληρωνόταν 20 λεπτά το κιλό, ενώ τώρα οι έμποροι το ζητούν… δωρεάν από τους αγρότες, «αλλιώς ας πάει για πέταμα».

Καθόλου έσοδα, πολλά έξοδα

Σαν να μην έφτανε αυτό, οι αγρότες έχουν φτάσει στα όρια της απελπισίας, βλέποντας τα έξοδά τους να σημειώνουν εκρηκτική άνοδο. Σε τέτοιο σημείο, που σήμερα, για να είναι κάποιος αγρότης, πρέπει να κάνει… δεύτερη δουλειά για να πληρώνει την παραγωγή! Τα έξοδα καλλιέργειας όχι μόνο δεν καλύπτονται από τα έσοδα, αλλά μάλλον αφαιρούνται, όπως σημειώνουν οι ίδιοι οι παραγωγοί, από τα έξοδα του σπιτιού.

Το πετρέλαιο με το οποίο κινούν τα τρακτέρ και τα άλλα αγροτικά μηχανήματα, μας λένε αγρότες, το οποίο κοστίζει κάτι παραπάνω από 1,10 ευρώ, είναι μόνο η σταγόνα στον ωκεανό. Όλα τα υπόλοιπα, έχουν ακριβύνει υπερβολικά. Το λίπασμα ακρίβυνε κατά 15 ευρώ από πέρυσι, φτάνοντας τα 35 ευρώ, ενώ τα φυτοφάρμακα άγγιξαν τα 75 ευρώ. Σε αυτά προσθέστε το κόστος των γεωργικών εργαλείων, το νερό, ακόμα και τα ποτιστικά, όπου εκτός από τα λάστιχα και τους σωλήνες, αρκεί να σας πούμε ότι κάθε μπεκ (ποτιστικό πιστόλι) κοστίζει από 6 ως 40 ευρώ. Αυτά, αλλά και απρόσμενα έξοδα (κακοκαιρίες κ.α.) σε συνδυασμό με τις εξευτελιστικές τιμές, «γονατίζουν» τους αγρότες.

Τα καρτέλ παίρνουν τσάμπα, πουλάνε πανάκριβα
Το εξοργιστικό της υπόθεσης δεν είναι μόνο ότι οι έμποροι αγοράζουν σχεδόν… τσάμπα από τους αγρότες, εξωθώντας τους στην πείνα. Είναι ότι το πάμφθηνο προϊόν που αγοράζουν, το μεταπωλούν σε ολοένα και ακριβότερες τιμές, διευρύνοντας τρομακτικά τα περιθώρια κερδών τους.

Ήδη, η Γενική Συνομοσπονδία Αγροτικών Συλλόγων Ελλάδας, έχει προσφύγει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, καταγγέλλοντας πρακτικές καρτέλ και ζητώντας την παρέμβαση της. Η Συνομοσπονδία κατήγγειλε ότι οι μεγάλες εταιρίες της αγοράς δημητριακών συνεννοούνται για να καθηλώνουν τις τιμές των προϊόντων. Έτσι, ενώ στα χωράφια οι τιμές καταρρέουν, στα ράφια σκαρφαλώνουν σε δυσθεώρητα ύψη.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα το ψωμί, το οποίο ανατιμήθηκε κατά 50% σε έναν χρόνο, όμως οι αγρότες στην Ελλάδα, εξαναγκάζονται να το πουλάνε 50% φθηνότερο! Πού πάει λοιπόν αυτή η διαφορά; Σίγουρα, όχι στις τσέπες των αγροτών και των καταναλωτών. Αυτό λέει και η Συνομοσπονδία Αγροτών στην Επιτροπή Ανταγωνισμού: Επισημαίνει ότι οι πρακτικές καρτέλ των εταιριών, πιέζουν ασφυκτικά τους αγρότες, ενώ εμποδίζουν τους καταναλωτές να απολαύσουν τις μειώσεις των τιμών των αγροτικών προϊόντων.

Έλληνας αγρότης: Ο φτωχότερος της Ευρώπης

Συγκλονιστικά είναι τα στοιχεία της Eurostat, σύμφωνα με τα οποία, συνεχίζεται η καθίζηση των εισοδημάτων των Ελλήνων αγροτών. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, οι συμπατριώτες μας, έχουν τη μεγαλύτερη απώλεια εσόδων σε σχέση με το 2000, από όλους τους Ευρωπαίους πολίτες, εκτός των Ιταλών.

Σε έναν χρόνο μόνο, όπως καταγράφει η Eurostat, το αγροτικό εισόδημα στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 0,3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, φτάνοντας μόλις το 83,1% των επιπέδων προ οκταετίας. Σε τραγικότερη κατάσταση είναι η Ιταλία, όπου οι αγρότες έχασαν το 2% του εισοδήματός τους, αλλά και νέες χώρες της ΕΕ, όπως η Ρουμανία και η Βουλγαρία.

Την ίδια ώρα, αγρότες σε χώρες του Βορρά βλέπουν τα εισοδήματά τους να αυξάνονται εντυπωσιακά. Όπως στη Λιθουανία (39,3%) και τη Σουηδία (16,5%), ενώ κατά μέσο όρο, το αγροτικό εισόδημα στις χώρες της ΕΕ αυξήθηκε κατά 5,4% το 2007 και είναι κατά 15,9% ψηλότερο σε σχέση με αυτό του 2000. Παρόλα αυτά, οι έλληνες αγρότες βλέπουν το εισόδημά τους να εξαφανίζεται, αφού εδώ οι τιμές των αγροτικών προϊόντων πέφτουν, ενώ έξω, εκρήγνυνται. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι τα δημητριακά, τα οποία αυξήθηκαν κατά 46,2% σε ένα χρόνο!

«Στρατιές» φτωχών γεωργών
Η εκρηκτική κατάσταση στην ελληνική επαρχία έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους ειδικούς. Εκφράζονται φόβοι για επιδείνωση της κατάστασης, αφού οι επιστήμονες «βλέπουν» διατήρηση τους κλίματος αβεβαιότητας στην αγορά για χρόνια, την ίδια ώρα που μελέτες του FAOM και άλλων διεθνών οργανισμών, προβλέπουν ότι οι τιμές των αγροτικών προϊόντων θα σταθεροποιηθούν σε επίπεδο υψηλότερο από αυτό του 2006-2007.

Το δραματικό κλίμα που επικρατεί στον αγροτικό κόσμο, από τον οποίο αναμένεται ότι την επόμενη διετία θα προκύψουν χιλιάδες νεόπτωχοι και άνεργοι, αποτυπώνεται στα χωράφια όλης της Ελλάδας. Στην Εύβοια μόνο, 3,5 εκατομμύρια στρέμματα με βαμβάκι οδεύουν προς τα… σκουπίδια, αφού παραμένουν αδιάθετα, ενώ «καζάνι» που βράζει είναι τα Τρίκαλα, η Λάρισα, η Λιβαδειά, ο Βόλος, η Αιτωλοακαρνανία και οι αγροτικές περιοχές της Θεσσαλονίκης. Τραγική είναι η κατάσταση και στα πυρόπληκτα της Ηλείας, όπου οι πυρκαγιές κατέστρεψαν και τις τελευταίες ελπίδες των αγροτών.

Τα μέλη των αγροτικών συλλόγων της Αλιστράτης, Ν. Σκοπού, Νιγρήτας και Μητρούση, λένε ότι προτιμούν να πετάξουν τα προϊόντα τους, παρά να το δώσουν σε εξευτελιστικές τιμές: «Για το καλαμπόκι αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει τιμή, είναι αδιάθετο στις αποθήκες. Το βαμβάκι τιμολογείται στα 22-25 λεπτά, όταν πέρυσι είχε 38-42 λεπτά» λέει ο πρόεδρος του Αδέσμευτου Αγροτικού Συλλόγου Αλιστράτης Σερρών Γιώργος Κασάπογλου, καθώς, μαζί με άλλους αγρότες, πετούν ένα φορτηγό γεμάτο με καλαμπόκι και βαμβάκι στο Στρυμόνα.