Τετάρτη 14 Νοεμβρίου 2012

The Economist Έτσι μπορεί να σωθεί η Ελλάδα

http://www.e-go.gr

Με δεδομένη τη δεινή θέση στην οποία βρίσκεται η χώρα μας, άρθρο του έγκριτου οικονομικού περιοδικού "The Economist" με αυθεντικό τίτλο "Πώς να μπει τέλος στην αγωνία" (How to end the agony) περιγράφει αναλυτικά ένα σχέδιο για τη σωτηρία της, παρουσιάζοντάς το μάλιστα ως "μονόδρομο".


"Η Ελλάδα θα παραμείνει κατεστραμμένη μέχρι να λάβει τη θεραπεία που δόθηκε και σε άλλες βαριά χρεωμένες φτωχές χώρες στο παρελθόν", ξεκινά το άρθρο εξηγώντας αμέσως μετά πως το διαλυμένο τοπίο που περιγράφεται τον τελευταίο καιρό στην Αθήνα είναι περισσότερο οικείο από όσο μπορεί να νομίζουν κάποιοι.
"Γενικές απεργίες, διαμαρτυρίες στους δρόμους, τσακωμοί στη βουλή για τα μέτρα λιτότητας που είναι αναγκαία για να ξεκλειδώσουν τα κονδύλια σωτηρίας, καθώς και μια οικονομία που βουλιάζει υπό το βάρος ενός δυσβάσταχτου χρέους που ολοένα και μεγαλώνει…" Όλα αυτά τα έχουμε δει, θυμίζει ο συντάκτης του Economist σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες –κυρίως της Λατινικής Αμερικής και της Αφρικής- που αντιμετώπισαν παρόμοια οικονομικά προβλήματα τις δεκαετίες του '80 και του '90.

Και είναι ακριβώς αυτή η εμπειρία που θα έπρεπε να αποτελέσει τη βάση για το όποιο σχέδιο διάσωσης της Ελλάδας. Και εξηγεί…

Επί χρόνια, το ΔΝΤ και οι πλούσιες κυβερνήσεις του κόσμου προσπάθησαν να βοηθήσουν τις χτυπημένες από την κρίση χώρες με βραχυπρόθεσμα δάνεια διάσωσης, όμως οι πιο χρεωμένες από αυτές άρχισαν να ανακάμπτουν μόνο όταν τα χρέη τους επιμηκύνθηκαν. Η Πολωνία αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα επίσης με την οικονομία της να "παίρνει μπρος" τη δεκαετία του '90 μόνο όταν οι δανειστές της χαλάρωσαν λίγο τα λουριά.
Στον ίδιο δρόμο, υποστηρίζει το δημοσίευμα, περπατά και η Ελλάδα. Και παρά το γεγονός ότι μετά την πρόσφατη ψήφιση του προϋπολογισμού του 2013 λογικά η πολυαναμενόμενη επόμενη "δόση" θα φτάσει στην κυβέρνηση, η οικονομία της χώρας δεν θα συνέλθει παρά μόνο αν ελαφρύνει κάπως το χρέος της.

Όλα ξεκινούν με δεδομένο ότι η Ελλάδα παραμένει… ταπί! Στην αρχή του χρόνου οι κάτοχοι ομολόγων ιδιωτικού τομέα μείωσαν τις ονομαστικές τους απαιτήσεις περισσότερο από 50%, όμως η συμφωνία δεν περιλάμβανε τα βαριά χαρτιά των ελληνικών ομολόγων της Κεντρικής Ευρωπαϊκής Τράπεζας και συμπληρώθηκε από κεφάλαια που δανειστήκαμε από επίσημους σωτήρες οι οποίοι επί δύο χρόνια προσποιούνταν ότι η Ελλάδα είναι φερέγγυα και παρείχαν επίσημα δάνεια για την πλήρη αποπληρωμή των
Αποτέλεσμα; Περισσότερο από το 70% των χρεών οφείλονται τώρα στους "επίσημους" πιστωτές μας, δηλαδή τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και το ΔΝΤ. Όσο τια τις πιθανότητες αποπληρωμής τους; Αυτές βουλιάζουν μαζί με την ελληνική οικονομία, υποστηρίζει ο συντάκτης του κειμένου υπογραμμίζοντας τις κυβερνητικές προβλέψεις ότι το χρέος της χώρας θα υπερβεί οτ 190% του ΑΕΠ το 2014, δηλαδή περίπου 30 ποσοστιαίες μονάδες περισσότερο από αυτό που είχε προβλέψει το ΔΝΤ πριν από έξι μήνες.

Και φυσικά δεν χρειάζονται μαντικές ικανότητες για να καταλάβει κανείς ότι ένα χρέος τέτοιου ύψους δεν μπορεί να γίνει βιώσιμο χωρίς πρόσθετη ελάφρυνση. Και μάλιστα μεγάλη.

Η γερμανική κυβέρνηση φαίνεται πρόθυμη να δώσει περισσότερο χρόνο στην Ελλάδα, αλλά όχι ελάφρυνση στα ποσά που οφείλονται. Και πολιτικά αυτό είναι κατανοητό γιατί η Άνγκελα Μέρκελ δεν θέλει να πληρώσει μια τέτοια απόφαση με ενδεχόμενο μαύρισμα από τους ψηφοφόρους τους στις εκλογές της ερχόμενης άνοιξης.

Οικονομικά, όμως, μια τέτοια απόφαση παραμένει καταστροφική. Γιατί όσο όλοι γνωρίζουν ότι οι Ελλάδα αδυνατεί να αποπληρώσει το χρέος της η χώρα θα παραμένει αποκλεισμένη από την αγορά ομολόγων ενώ την ίδια στιγμή οι όποιοι επενδυτές αποθαρρύνονται σοβαρά και φυσικά απομακρύνονται από τη χώρα. Η ιδιωτικοποίηση που αποτελεί και κλειδί στη σωτηρία της Ελλάδας θα καθυστερήσει και άλλο και τελικά τα πρόβλημα θα διογκωθεί.
Γι' αυτό τον λόγο η Ελλάδα χρειάζεται άλλη συμφωνία. Οι επίσημοι πιστωτές της, ιδιαίτερα οι κυβερνήσεις της ζώνης του ευρώ και η ΕΚΤ, θα πρέπει να εγκρίνουν ένα σχέδιο για τη μείωση του βάρους του χρέους της χώρας, ενώ θα πρέπει να οξύνουν και το κίνητρο στην Ελλάδα για να αναζωογονήσουν τις μεταρρυθμίσεις. Ένας οδηγός θα μπορούσε να είναι η πρωτοβουλία για τις «ΥΦΧ» (Υπερχρεωμένων Φτωχών Χωρών) ενώ ένας άλλος το παράδειγμα της Πολωνίας, όπως έχουμε προαναφέρει.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με αυτό το μοντέλο θα μπορούσε να συμφωνηθεί το εξής: αν η Ελλάδα εφαρμόσει τις μεταρρυθμίσεις της, το επίσημο χρέος της θα μπορούσε να μειωθεί, σε στάδια, σε ένα επίπεδο όπου το απόθεμα θα είναι διαχειρίσιμο (ας πούμε, το 120% του ΑΕΠ μέχρι το 2020), το βάρος υποφερτό, και το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμής εφικτό. Η μείωση θα μπορούσε να έρθει μέσα από τη μείωση των επιτοκίων και την προώθηση των προθεσμιών λήξης, ίσως μέχρι και 50 χρόνια. Με αυτόν τον τρόπο, η κ. Μέρκελ μπορεί να εξηγήσει στους ψηφοφόρους ότι το βασικό είναι να εξοφληθούν πλήρως. Η ΕΚΤ, η οποία κατέχει το υπόλοιπο των μη δομημένων ιδιωτικών ομολόγων στην Ελλάδα, θα πρέπει να ενεργήσει ταχύτερα, με την αποδοχή όρων παρόμοιων με αυτών που επιβάλλονται στους ιδιώτες ομολογιούχους.

Υπάρχουν όμως επιπλοκές καθώς το ΔΝΤ πούλησε χρυσό για να χρηματοδοτήσει το μερίδιο της ελάφρυνσης του χρέους των ΥΦΧ. Δεδομένου ότι η Ελλάδα, ακόμα και τώρα, είναι πολύ πιο πλούσια από ό,τι τα περισσότερα από τα μέλη του ΔΝΤ, οι πιστώτριες χώρες της Ευρώπης θα πρέπει να επωμιστούν το μερίδιο του Ταμείου της ελληνικής μείωσης του χρέους. Η Ελλάδα μπορεί να αποτύχει στις μεταρρυθμίσεις ή τους αριθμούς του προϋπολογισμού της. Ωστόσο, ο αντίκτυπος της για μια αξιόπιστη πορεία προς τη βιωσιμότητα του χρέους θα μπορούσε να είναι ισχυρός. Οι Έλληνες θα μπορούσαν να αρχίσουν να πιστεύουν ότι έχουν μια διέξοδο από την κρίση και οι επενδυτές θα μπορούσαν να βάλουν τα χρήματά τους στη χώρα με μεγαλύτερη βεβαιότητα. Μόνο έτσι, όμως θα μπορούσε να έρθει ένας νέος άνεμος αισιοδοξίας, εμπιστοσύνης και ανάπτυξης. Χωρίς αυτό, οι προοπτικές στην Ελλάδα είναι ολέθριες.